Nilinaw ni Palace Press Officer at Communications Undersecretary Claire Castro na hindi niya sinisisi ang mga guro kaugnay ng malagim na insidente ng pamamaril sa isang paaralan sa Zamboanga City.

Ayon kay Castro, ang kaniyang naging pahayag ay hindi isang pag-atake sa mga guro kundi isang paalala tungkol sa mahalagang papel nila sa paghubog ng ugali at pagpapahalaga ng mga kabataan.

Sa Palace briefing noong Miyerkules, Agosto 19, sinabi ni Castro na nagkaroon umano ng maling interpretasyon sa kaniyang mga pahayag na ginawa noong nakaraang briefing.

“Unang-una ay wala po tayong sinisisi na mga guro,” paglilinaw ni Castro. Aniya, nais lamang niyang ipaalala sa mga guro ang kanilang malaking responsibilidad bilang mga tagapagturo at tagahubog ng mabuting asal, lalo na sa mga kabataan.

Hindi Layunin na Saktan ang mga Guro

Ipinaliwanag ni Castro na wala siyang intensiyong makainsulto sa mga guro nang sabihin niya noong Martes na hindi lamang mga magulang ang may tungkuling gumabay sa mga kabataan. Aniya, mahalaga rin ang papel ng mga guro sa paghubog ng kanilang mga estudyante.

Sa kaniyang naunang pahayag, sinabi ni Castro na may mga pagkakataon ding may ilang guro na hindi umano nakapagbibigay ng magandang halimbawa sa kanilang mga estudyante. Binanggit niya rin na may mga pagkakataong tinuturuan umano ng ilan ang mga bata ng mga salitang hindi maganda o ng kawalan ng respeto sa mga nakatatanda at ibang tao.

Nilinaw naman niya na hindi niya ipinaparatang ito sa lahat ng guro.

Dalawang Insidente ang Binanggit

Ayon kay Castro, dalawang insidente ang naging dahilan kung bakit niya nabanggit ang usapin tungkol sa papel ng mga guro sa paghubog ng mabuting asal.

Isa rito ang insidente sa isang paaralan sa Davao City kung saan nakapagsalita umano ang ilang estudyante ng mga pahayag na itinuturing na hindi katanggap-tanggap laban sa Pangulo habang bumibisita ito sa paaralan.

Binanggit din ni Castro ang kaso ng isang guro na umano'y nagturo sa mga estudyante ng mga salitang mapanlait na ginamit sa isang video.

Ayon sa opisyal ng Palasyo, kapwa iniimbestigahan ng Department of Education (DepEd) ang mga nabanggit na insidente.

ACT Kinondena ang Pahayag

Samantala, hindi nagustuhan ng Alliance of Concerned Teachers (ACT) ang naging pahayag ni Castro. Kinondena ng grupo ang kaniyang mga sinabi at tinawag itong isang “reckless and insulting tirade.”

Ayon sa ACT, tila muling itinuturo ng Palasyo ang sisi sa mga guro at iniuugnay sa kanila ang kultura ng karahasan sa bansa. Iginiit ng grupo na hindi dapat gawing pananagutan ng mga guro ang mga problemang mas malawak kaysa sa loob ng silid-aralan.

Bilang tugon, muling iginiit ni Castro na hindi niya sinisisi o ina-atake ang mga guro.

Aniya, mahalagang ilagay sa tamang konteksto ang kaniyang mga sinabi upang maiwasan ang maling pagkaunawa sa kaniyang mensahe.

Hinikayat ang mga Guro na Magpaalalahanan

Sa halip na manisi, sinabi ni Castro na nais niyang hikayatin ang mga guro na magtulungan upang mapanatili ang kanilang papel bilang mabubuting halimbawa sa mga kabataan.

Hinimok niya ang mga guro na paalalahanan din ang kanilang mga kasamahan kung makikita nilang may mga pag-uugali o kilos na hindi naaayon sa kanilang responsibilidad bilang mga tagapagturo.

Para kay Castro, mataas ang pagtingin ng mga kabataan sa kanilang mga guro kaya mahalagang maging mabuting modelo ang mga ito sa asal at pakikitungo sa kapwa.

“Hindi ito tungkol sa pagsisi sa kahit sino,” diin ni Castro, habang muling iginiit na hindi pag-atake sa mga guro ang kaniyang naunang pahayag.

WATCH VIDEO:

Iginiit ni Department of the Interior and Local Government (DILG) Secretary Jonvic Remulla na ang isang kontrobersyal na batas tungkol sa pagmamay-ari ng baril ay kailangang muling suriin, dahil aniya ay maaaring may kaugnayan ito sa pagtaas ng mga krimeng may kinalaman sa baril sa bansa.

Ang tinutukoy ni Remulla ay ang Republic Act No. 11766, o Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act. Tinawag din niya itong “Robin Padilla Law,” kasunod ng mga naging pahayag at debate tungkol sa papel ni Senador Robin Padilla sa pagbuo at pagpasa ng naturang batas.

Sa isang press briefing sa Camp Crame sa Quezon City, sinabi ni Remulla na ang pagbabago sa batas ay nagresulta sa pagiging piyansable ng ilang kaso ng ilegal na pagmamay-ari ng baril. Para sa kalihim, maaaring nakadagdag ito sa problema ng mga loose firearms na ginagamit sa iba't ibang krimen.

Pagbabago sa Parusa sa Loose Firearms

Bago ang mga naging pagbabago sa batas, ang ilegal na pagmamay-ari ng baril ay itinuturing na non-bailable offense sa ilang sitwasyon. Sa ilalim ng binagong mga probisyon, naging mas magaan ang pananagutan kapag ang baril ay hindi direktang ginamit sa paggawa ng ibang krimen.

Matagal nang isinusulong ng ilang opisyal ng seguridad ang mas mahigpit na pananagutan para sa ilegal na pagmamay-ari ng baril. Noong 2011, sinabi rin ng noo'y Philippine National Police chief na si Nicanor Bartolome na dapat manatiling non-bailable offense ang illegal possession of firearms, lalo na dahil sa mga insidente ng pamamaril na nagaganap noon.

Para kay Remulla, panahon na upang muling pag-aralan ng Kongreso kung sapat ba ang kasalukuyang mga parusa upang mapigilan ang pagkalat at maling paggamit ng mga baril.

Kasunod ng Pamamaril sa Zamboanga

Inilabas ni Remulla ang kaniyang pahayag matapos ang pamamaril sa loob ng Ateneo de Zamboanga University noong Agosto 18. Isang Grade 9 student ang sangkot sa insidente na nauwi sa pagkamatay ng dalawang estudyante, kabilang ang mismong suspek. Dalawa pa ang naiulat na nasugatan.

Ayon kay Remulla, ang baril na ginamit sa insidente ay government-issued firearm na pag-aari ng ama ng estudyante, na nagtatrabaho sa Bureau of Customs.

Inihambing niya ito sa naunang insidente ng pamamaril sa isang paaralan sa Tacloban City. Sa kasong iyon, isang 9mm pistol na police-issued ang sinasabing kinuha ng isang 14-anyos na pamangkin at ginamit sa pamamaril. Tatlong katao ang namatay at mahigit 20 ang nasugatan sa insidente.

Pananagutan ng mga May-ari ng Baril

Para kay Remulla, hindi lamang ang mga gumagamit ng baril ang dapat managot. Dapat ding pagtuunan ng pansin ang responsibilidad ng mga rehistradong may-ari, lalo na kung naging madaling ma-access ng mga menor de edad ang kanilang mga armas.

Ayon sa kalihim, may mga pagkakataong ang mga menor de edad na sangkot sa ganitong insidente ay itinuturing na juvenile delinquents, habang ang pananagutan ng may-ari ng baril ay maaaring mauwi sa kasong may kaugnayan sa reckless imprudence.

Dahil dito, kinuwestiyon ni Remulla kung sapat ba ang kasalukuyang pananagutan ng mga gun owner kapag ang kanilang armas ay napunta sa kamay ng isang bata at ginamit sa isang krimen.

“Isn’t the owner of the gun equally responsible?”

Para sa kalihim, kailangang magkaroon ng mas malinaw at mas mahigpit na mekanismo upang matiyak na hindi basta-basta naaabot ng mga menor de edad o ibang hindi awtorisadong tao ang mga rehistradong baril.

Loose Firearms at Mga Krimen

Bukod sa pananagutan ng mga rehistradong gun owner, binigyang-diin din ni Remulla ang mas malawak na epekto ng kasalukuyang batas sa gun ownership at illegal possession.

Batay sa datos na kaniyang binanggit mula sa Philippine National Police (PNP), 98 porsiyento ng mga krimeng may kaugnayan sa baril ay sinasabing kinasasangkutan ng loose firearms.

Para kay Remulla, nagpapakita ito ng pangangailangan para sa mas mahigpit na polisiya laban sa ilegal at hindi kontroladong mga baril.

Nanawagan siya sa Kongreso na muling tingnan ang batas at gumawa ng mga hakbang upang palakasin ang pananagutan at maiwasan ang paggamit ng loose firearms sa mga krimen.

Giit ng kalihim, kailangang magkaroon ng mga batas na mas epektibong makapipigil sa pagkalat ng ilegal na mga baril at magsisilbing panangga upang hindi na maulit ang mga insidenteng naglalagay sa panganib sa publiko.

Tandaan: Ang mga pahayag tungkol sa epekto ng RA 11766 sa pagtaas ng krimen ay pahayag ni Remulla; hindi nito awtomatikong pinatutunayan na ang batas mismo ang direktang sanhi ng surge sa krimen.

Si Patrick Dylan Wee, isang Grade 10 student ng Ateneo de Zamboanga University–Junior High School, ay kabilang sa mga nasawi sa pamamaril na naganap sa loob ng paaralan.

Kilala si Patrick sa kaniyang pambihirang galing sa matematika at agham. Isa siyang masigasig na mag-aaral na kapansin-pansin ang talino, dedikasyon, at pagmamahal sa pagkatuto.

Noong 2024, tumanggap siya ng Gold Award sa International Mathematics Olympiad of Southeast Asia (IMOCSEA), kung saan kinatawan niya ang Pilipinas. Ang kaniyang tagumpay ay naging karangalan hindi lamang para sa kaniyang paaralan kundi maging sa kaniyang bansa.

Sa murang edad, ipinakita ni Patrick ang malaking potensiyal na naghihintay sana sa kaniyang hinaharap. Ngunit ang buhay ng batang may marami pang pangarap ay malungkot na naputol sa loob mismo ng isang silid-aralan—isang lugar na dapat sana ay ligtas para sa pag-aaral, paglago, at pagbuo ng kinabukasan.

Mananatili sa alaala ng kaniyang pamilya, mga kaibigan, kaklase, guro, at mga taong humanga sa kaniyang talino ang kaniyang mga tagumpay, ngiti, at mga pangarap.

Ang sinapit ni Patrick ay muling nagpapaalala sa kahalagahan ng pagpapanatili ng seguridad sa mga paaralan at pagprotekta sa mga kabataan habang tinutupad nila ang kanilang mga pangarap.

Taos-pusong pakikiramay at panalangin ang hatid para sa pamilya at mga mahal sa buhay ni Patrick sa gitna ng napakasakit na pagkawala.

Nawa’y magsilbing lakas at ginhawa sa mga naiwan niya ang masasayang alaala ng kaniyang buhay. Ang kaniyang talino, mga tagumpay, at ang inspirasyong iniwan niya sa iba ay mananatiling bahagi ng alaala ng mga taong nakakilala sa kaniya.

Filipino cuisine continues to make its mark on the international dining scene, with Singapore-based Filipino restaurant Hayop earning a spot in the Michelin Guide Singapore 2026 selection.

The restaurant, which represents Manila-based The Moment Group, was named among the guide’s 165 Michelin Selected establishments. The recognition adds to the growing international attention surrounding Filipino food and highlights the restaurant’s modern interpretation of the cuisine.

The announcement comes as the Michelin Guide celebrates its 10th anniversary in Singapore. Its 2026 selection features 307 restaurants and dining establishments, including 45 Michelin-starred restaurants, 97 Bib Gourmand recipients, and 165 Michelin Selected establishments.

A Modern Filipino Restaurant in Singapore

Located along Amoy Street, Hayop opened its doors in July 2024. The restaurant first appeared in the Michelin Guide Singapore selection in November 2025.

Hayop presents Filipino cuisine through a contemporary lens while maintaining connections to the country's culinary traditions. Michelin describes the restaurant's interior as a warm, wood-dominated space with subtle nautical influences, reflecting the Philippines' strong connection to fishing and maritime culture.

The concept offers diners an opportunity to explore Filipino flavors in a setting that feels both modern and distinctly connected to the country's identity.

Filipino Flavors on the Michelin Guide's Radar

Among the dishes highlighted by Michelin is Hayop's Wagyu and Watermelon Sinigang, an inventive take on one of the Philippines' most recognizable sour soups.

The dish combines a tangy sinigang-style broth with tender braised beef short ribs. The result brings together familiar Filipino flavors with premium ingredients and an unconventional element in the form of watermelon.

Another dish recommended by the guide is Hayop's Lechon de Leche, a Filipino-style roasted suckling pig that requires advance preparation and must be ordered at least 48 hours ahead.

The restaurant also offers fruit-forward cocktails inspired by flavors from across Asia, giving the beverage program its own regional character.

A Milestone for Filipino Cuisine

For Hayop, being included in the 2026 Michelin Guide is more than a restaurant accolade. The team described the recognition as an honor and dedicated it to the people behind the restaurant as well as its customers.

The restaurant also emphasized the communal spirit at the heart of Filipino food. Meals in Filipino culture are often associated with hospitality, family, celebration, and bringing people together, and Hayop aims to carry that spirit into its Singapore dining experience.

Its Michelin Selected recognition is also significant within the broader growth of Filipino cuisine overseas. As more Filipino restaurants gain attention in major food cities, contemporary establishments like Hayop are helping introduce new audiences to the country's diverse flavors and culinary traditions.

Part of The Moment Group

Hayop is part of The Moment Group, a Philippine food and beverage company known for brands including Manam, 8Cuts Burgers, and Ooma. The group also operates the Philippine franchise of Taiwanese restaurant chain Din Tai Fung.

The company's Filipino restaurant Manam has previously received Michelin recognition. Its Triangle flagship in Makati was awarded a Bib Gourmand distinction in the inaugural Michelin Guide selection covering Manila and Environs and Cebu.

Hayop's inclusion in the Singapore guide therefore adds another international milestone to the group's growing portfolio.

What Michelin Selected Means

While being named Michelin Selected is an important achievement, the designation is different from receiving a Michelin Star or Bib Gourmand.

According to the Michelin Guide, restaurants in the Michelin Selected category have been evaluated by its inspectors and meet the guide's standards for a quality dining experience. However, they do not currently meet the criteria for a Star or Bib Gourmand.

For Hayop, the recognition nevertheless places the restaurant among a curated group of establishments recommended by one of the world's most influential restaurant guides.

With its modern approach to Filipino cuisine and growing presence in Singapore, Hayop's inclusion in the Michelin Guide Singapore 2026 is another sign that Filipino food is gaining greater visibility on the global culinary stage.

Chef Sau del Rosario has spent much of his career introducing Filipino cuisine to audiences both at home and abroad. Known for combining Filipino flavors with refined culinary techniques, the French-trained Kapampangan chef has built a reputation as one of the country’s notable ambassadors of Philippine food.

His career has included leading several restaurants, appearing on television cooking programs, and representing the Philippines at major international culinary gatherings. His participation in events such as San Sebastian Gastronomika in Spain has further highlighted his efforts to showcase Filipino cuisine on the global stage.

Now, Del Rosario is taking on a new challenge as the culinary director of Ladurée Philippines, the local branch of the renowned French patisserie. His appointment comes as the brand marks its first year in the country and prepares for further expansion.

A French Classic Meets Filipino Creativity

For Gastronova Hospitality Group, which operates Ladurée Philippines, Del Rosario’s appointment signals an exciting new stage for the brand. The goal is to make Ladurée more familiar and accessible to Filipino diners while preserving the French identity and traditions that have made the brand internationally recognized.

The partnership is a natural fit for Del Rosario, whose cooking often brings together French culinary techniques and Filipino ingredients. This approach can be seen in several dishes introduced to Ladurée’s menu.

One example is the Escargot au Lait de Coco, which combines Burgundy snails with spinach and coconut cream. Served in a crisp rice shell, the dish carries flavors reminiscent of Filipino favorites such as laing and ginataang kuhol while presenting them in an elegant French-inspired format.

Another standout is the Duck Confit Adobo à l'Orange, which gives the classic French duck confit a distinctly Filipino character. The dish incorporates adobo-inspired flavors and is served with sweet potato purée, orange notes, and seasonal ratatouille.

Honoring French Culinary Traditions

While Del Rosario brings Filipino influences to the table, Ladurée’s menu continues to celebrate the foundations of French cuisine.

The Niçoise salad, for instance, reflects the chef’s memories of southern France, while the Bouillabaisse pays tribute to the traditional seafood stew associated with Marseille.

The menu also features creative dishes that demonstrate Del Rosario’s interest in combining familiar Filipino flavors with international techniques. The Foie Gras-Pineapple Tarte Tatin plays with the contrast between rich foie gras and sweet pineapple, while the Oxtail Ravioli Kare-Kare transforms the beloved Filipino peanut-based stew into a refined pasta dish.

These creations reflect a broader approach to modern Filipino cuisine: rather than simply reproducing traditional dishes, Del Rosario reinterprets their flavors and ingredients through a contemporary culinary lens.

Looking Ahead for Ladurée Philippines

For Del Rosario, joining Ladurée is also an opportunity to continue exploring the relationship between French and Filipino food cultures.

Having experienced Parisian culinary traditions firsthand, he brings an understanding of French cuisine that complements his deep familiarity with Filipino flavors. His role will involve developing new dishes and dining experiences while maintaining the character that has made Ladurée a recognizable name around the world.

The appointment also comes at an important time for the brand in the Philippines. After establishing its flagship location at One Bonifacio High Street in Bonifacio Global City, Ladurée is preparing to introduce new formats to reach a broader audience.

Among its upcoming projects is a travel-retail boutique at Terminal 3 of Ninoy Aquino International Airport, which is planned to become the brand’s first location of its kind in Southeast Asia. A new café concept at SM Megamall is also in the works, with a particular focus on attracting younger customers.

As Ladurée enters its next chapter in the Philippines, Del Rosario’s culinary direction could give the French brand a distinctly local identity. By bringing Filipino ingredients, memories, and flavors into a French gastronomic setting, he is creating a menu that celebrates both cultures without losing sight of either one.

For diners, the result is an invitation to experience Ladurée beyond its famous macarons and pastries—and to discover how French culinary traditions can be reimagined through a Filipino perspective.

MANILA — Sa ikaanim na linggo ng impeachment trial ni Vice President Sara Duterte, dalawang state auditor mula sa Commission on Audit (COA) ang iniharap ng prosecution bilang mga testigo kaugnay ng alegasyon ng maling paggamit at maling paglalaan ng confidential funds.

Sina Roderick Wamil at Xylene Mae del Campo ay kapwa may karanasan sa pag-a-audit ng confidential funds, kabilang ang mga pondong pinangasiwaan ng Office of the Vice President (OVP) at Department of Education (DepEd).

## Sino si Roderick Wamil?

Si Wamil, 34, ay kasalukuyang audit team leader sa COA-Pasay City. Mahigit 11 taon na siya sa COA matapos sumali sa ahensya noong 2014.

Nagtapos siya ng Bachelor of Science in Accountancy sa Central Luzon State University at kumuha rin ng Juris Doctor degree sa Arellano University.

Bago naging audit team leader, nagsilbi si Wamil bilang state auditor sa COA-Intelligence and Confidential Funds Audit Office (COA-ICFAO), ang tanggapan na nakatutok sa pag-a-audit ng intelligence at confidential funds.

Mahalaga ang kanyang naging papel sa paglilitis dahil nakatuon ang kanyang testimonya sa kanyang karanasan sa pag-a-audit ng confidential fund disbursements.

Bahagi ito ng pagsisikap ng prosecution na patunayan ang mga alegasyon sa Article I ng impeachment complaint, na nag-aakusa kay Duterte ng umano’y maling paggamit at maling paglalaan ng confidential funds.

In-audit ni Wamil ang liquidation ng confidential funds ng OVP para sa ikaapat na quarter ng 2022 at unang tatlong quarter ng 2023.

In-audit din niya ang confidential funds ng DepEd para sa unang tatlong quarter ng 2023, noong sabay na nagsilbi si Duterte bilang Vice President at Education secretary.

Noong Pebrero 2024, inilipat si Wamil sa ibang tanggapan sa loob ng COA.

## Sino si Xylene Mae del Campo?

Kasunod ng testimonya ni Wamil, iniharap naman ng prosecution si Xylene Mae del Campo bilang ikalawang testigo mula sa COA.

Si Del Campo, 36, ay state auditor sa COA-ICFAO at siyang pumalit sa posisyong iniwan ni Wamil matapos itong mailipat noong Pebrero 2024.

Siya ang nagpatuloy sa pag-a-audit sa confidential funds ng OVP at DepEd na sinimulan ni Wamil.

“Siya po ang nagtuloy ng inumpisahan ni Mr. Wamil na evaluation ng confidential funds,” sinabi ni prosecution private counsel Lorna Kapunan noong Miyerkules, Agosto 6.

Nagtapos si Del Campo ng Bachelor of Science in Accountancy sa Saint Louis University. Labindalawang taon na siyang nasa COA matapos magsimulang maglingkod bilang state auditor noong Agosto 2014.

Kabilang sa kanyang naging trabaho ang pagsusuri sa tugon ng OVP sa unang COA Notice of Suspension noong Disyembre 2023 kaugnay ng confidential funds nito para sa Disyembre 2022.

## Pokus sa confidential funds

Ang testimonya nina Wamil at Del Campo ay nakatuon sa proseso ng pag-a-audit at pagsusuri ng COA sa paggamit at liquidation ng confidential funds ng OVP at DepEd.

Mahalaga ang kanilang mga pahayag sa paglilitis dahil sinusubukan ng prosecution na maipakita kung may mga iregularidad sa paggamit ng naturang pondo at kung paano tumugon ang mga tanggapan sa mga obserbasyon at notice na inilabas ng COA.

Sa pamamagitan ng kanilang testimonya at mga dokumentong isinumite sa impeachment court, inaasahang susuriin ng mga senador na nagsisilbing impeachment court kung may sapat na batayan ang mga alegasyon laban kay Duterte kaugnay ng paggamit ng confidential funds.